“Đừng Nghe Nhạc của SeanPaul: Bạn Có Thể Bị Kinh-Phong”
Bài viết của Kirk Fernandes (ABC NEWS)
"Đau đầu vì âm-nhạc?" 
Nhạc-sĩ Sean Paul
Cô Stacey Gayle rất thích nghe nhạc Jamaica ( loại nhạc có tên là ‘raggae’) của nhạc-sĩ Sean Paul nhưng khi nghe một trong những bản nhạc của anh này (bản ‘Temperature’ –xin tạm dịch là Nhiệt Độ) thì cô ta bị kinh-phong (epileptic seizure), một chứng bệnh, còn gọi là phong-giật, làm co-giật các bắp thịt và có thể đưa tới bất-tỉnh nhân-sự.
Cô ta, 24 tuổi và sống ở New York, nói: “Điều này thật là khũng-khiếp, dù là nghe nhạc ở mức rất nhỏ”.
Chứng kinh-phong tệ-hại đến mức cô ta phải trải qua cuộc giải-phẫu để lấy đi một phần của bộ nảo, nhằm giảm bớt ảnh-hưởng.
Cô Gayle bắt đầu nhận ra sự liên-hệ giữa chứng kinh-phong và nghe nhạc vào năm 2006 trong lúc nghe một trong những bản nhạc rất phổ-biến của Sean Paul: Bản ‘Nhiệt-Độ’ (Temperature). Một trong những đoạn nhạc đã kích-thích chứng kinh-phong khi cô nấu ăn rồi sau đó nó lại xảy ra khi cô đang ở tại nhà hàng.
Bác sĩ của cô là Ashesh Mehta, giám-đốc giải-phẩu về kinh-phong tại Trung-Tâm Y-Tế Long Island, cho biết: “Cô ấy nhận ra là mình không thể tự kềm-chế được những cơn phong-giật nữa.”
Một số cảm-giác có thể kích-động kinh-phong, trong đó có khứu-giác (ngửi thấy mùi), thính-giác (nghe âm-thanh quá lớn), xúc-giác (va-chạm một vài vật lạ) và thị-giác (ánh sáng chớp nhanh).
Theo lời của bác-sĩ Orrin Devinsky là giám-đốc của Trung-Tâm Y-Tế của trường Đại-Học New York: “Có khoảng ba triệu người Mỹ bị kinh-phong nhưng nghe nhạc mà bị phong-giật (Musicogenic) thì rất hiếm. Thông-thường, chúng-tôi gặp một hoặc hai bệnh-nhân mỗi năm bị kinh-phong loại này”.
Bác-sĩ Devinsky giải-thích: “Không phải chỉ có một loại nhạc gây ra chứng kinh-phong. Chẳng-hạn như nhạc ‘Jazz’, ‘Rock-N-Roll’ hoặc Country music (Nhạc Đồng-Quê) cũng có thể gây chứng kinh-phong. Và, trong nhiều trường-hợp thì không phải tiết-tấu hoặc âm-thanh của bản nhạc gây ra kinh-phong mà là sự cảm-nhận sâu-sắc của người nghe đối với bản nhạc. Đặc-biệt là phần nảo-bộ tiếp-nhận và xử-lý âm-nhạc cùng với cảm-xúc liên-quan đến bản nhạc có thể lấn qua phần nảo-bộ kích thích kinh-phong.”
Một trong số thân-chủ của bác-sĩ Devinsky bị phong-giật khi nghe nhạc kịch (opera). Loại nhạc này kích-động cảm-giác của bà ta rất mạnh.
Riêng đối với cô Gayle thì chứng kinh-phong bất đầu lúc cô nghe nhạc của Sean Paul nhưng không phải chỉ có vậy: “Trong khi đang ngồi trên một chiếc thuyền,và chúng tôi cũng đã yêu-cầu là họ đừng chơi nhạc của Sean Paul, nhưng mà khi một bản nhạc nào đó có thể-loại ‘rap’ (loại nhạc nói có vần, có điệu) trỗi lên thì tôi nỗi khùng và chỉ muốn nhào ra khỏi chiếc thuyền.”
Khoảng bảy mươi phần trăm (70%) bệnh-nhân bị kinh-phong có thể tự kềm-chế được bằng cách uống thuốc. Những người khác thì phải trải qua những cuộc giải-phẫu nảo.
Bác-sĩ Alan Ettinger, y-sĩ -trưởng của Trung-Tâm Y-Tế Long Island, cho biết thêm: “Chúng-tôi đã cho cô ấy thử một số thuốc chống kinh-phong khác nhau nhưng không hiệu-quả. Trường-hợp của cô Gayle thì không những nghe nhạc của Sean Paul mả cô chỉ cần nghĩ tới nó thôi là đã bị phong-giật rồi.”
Cô Gayle bị phong-giật từ bốn tới mười lần một ngày nên cô phải trải qua hai cuộc giãi-phẩu kể từ tháng 10 năm 2007.
Lần đầu là để tìm ra vùng nảo-bộ gây ra kinh-phong bằng cách cắm hơn 100 điện-cực (electrodes) vào nữa bên phải nảo-bộ của cô Gayle. Nhờ vậy mà các bác-sĩ đã xác-định được là bệnh được gây ra từ vùng nảo-bộ có nhiệm-vụ thính-giác (gọi là ‘temporal lobe’, xem hình) khi vùng này phản-ứng lúc cho chạy nhạc-bản ‘Nhiệt-Hảnh’ (Temperature) của Sean Paul.
Trong lần giãi-phẩu thú nhì, các bác-sĩ đã cắt đi vùng nảo., nơi đã gây ra kinh-phong. Ông Ettinger nói: “Phẩu-thuật đã rất tốt-đẹp cho cô Gayle nên sau đó chứng kinh-phong do âm-nhạc không tái-phát nữa.”
Thực ra, , gần đây cô Gayle đã làm một chuyện mà cô không thể ngờ là có thể làm được: “Tôi đã ra ngoài và mua cái dĩa CD của anh ta (của Sean Paul) mà trong đó có bản nhạc ‘Nhiệt-Độ’. Chỉ nhìn thấy nó không cũng làm tôi bối-rối rồi.
(langthang1975 sưu-tầm)
Nhạc-phẩm 'Temperature' của Sean Paul