Kẻ Bị Tình-Nghi Từng Hoạt-Động Tại Trại Giết Người Tập-Trung Phát-Xít Đức:
Demjanjuk Bị Dẩn-Độ Ra Phi-Trường Về Đức-Quốc
Tin Cleveland (AP) -- Một chiếc xe cứu-thương đã chở John Demjanjuk, người bị nghi-ngờ đã từng làm lính gác trại tập-trung Phát-Xít Đức hơn nữa thế-kỷ trước, tới một phi-trường ở Cleveland. Các nhân-viên an-ninh đang chuẩn-bị để dẩn-độ ông ta về Đức-Quốc. Người-ta thấy chiếc xe cứu-thương này rời văn-phòng Sở Di-Trú Mỹ cách phi-trường chừng vài phút lài xe vào chiều hôm nay, Thứ Hai 11/05/2009. Một người đàn-ông nằm trên xe lăn và được đẩy từ xe cứu-thương lên một chiếc phi-cơ phản-lực hai động-cơ tại phi-trường Cleveland Urke Lakefront. Nười đàn-ông này là chính là Demjanjuk.
Việc dẩn-độ được thi-hành bốn ngày sau khi Tòa Thượng-Thẩm Mỹ bác đơn kháng-án của Demjanjuk yêu-cầu hũy-bỏ lệnh tống-xuất. Ba năm rưỡi trước đây, Denjanjuk đã nhận được lênh tống-xuất theo yêu-cấu của Đức-Quốc nhưng ông ta kháng-án với lý-do không đủ sức-khỏe đi đường xa.
Demjanjuk đã nhận-được trác-tòa phải ra trình-diện hồi tuần rồi. Các viên-chức Đức-Quốc nói rằng họ tin rằng ông này sẽ bị tống-xuất vào ngày mai, thứ Ba, để ra tòa chịu xử tội hình-sự ở Đức. Ông này đã bị cáo-buộc là đã nhúng-tay vào việc tàn-sát 29 ngàn người tại trại giết người tập-trung Sobibor ở Ba-Lan, do Đức chiếm-đóng.
Demjanjuk chối tất-cả mọi tội và nói mình đã bị bắt như là một tù-nhân chiến-tranh của Nga-Sô và chưa bao-giờ là lính gác trại tập-trung.
Sau khi chiến-tranh Thứ Hai kết-thúc, Demjanjuk di-cư sang Mỹ làm thợ trong một hảng chế-tạo xe-hơi ở Cleveland và nhập-quốc-tịch Mỹ hồi năm 1983. Ông ta đã từng bị tố-cáo là làm lính gác trại giết người tập-trung ở Auschwitz và bị dẩn-độ về Do-Thái để ra tòa nhưng sau đó được tha-bổng vì không đủ chứng-cớ để bị buộc-tội, năm 1993.
Theo tin mới nhất thì John Demjanjuk đã thực-sự bị dẩn-độ về Đức-Quốc vào lúc 7 giờ tối thứ Hai bằng phi-cơ phản-lực hai động-cơ, xuất-phát từ phi-trường Cleveland, OHIO, USA.
Bí-Mật Trong Cái Chai Tìm Thấy ở Auschwitz Đã Được Giải-Đáp
Tin Warsaw (AFP), 09/05/2009 – Sáu-mươi-lăm năm trước ông Waclaw Sobczak đã bỏ lá thư vào trong một cái chai rồi dấu vào trong tường gạch của một ngôi biệt-thự tên Birkenau, một trại giết người tập-trung của Phát-Xít Đức ở Auschwitz, khi ông chuẩn-bị để chết.
Năm nay ông đã 84 tuổi, vẫn còn sống và trên cánh tay vẫn còn mang số tù 145664; ông nói với AFP qua điện-thoại từ nhà riêng ở Wrabczyn, thuộc miền Tây Ba-Lan: “Tôi đã dấu cái chai vào trong tường. Đó là cố-gắng cuối-cùng để lưu-lại dấu-tích về sự hiện-diện của chúng-tôi vì chúng-tôi tưỡng là sắp chết”.
Ông bị đưa tới Auschwitz vào năm 1943 để làm lao-động khổ-sai. Là thư được viết ngày 20 tháng 9 năm 1944, trong đó có ghi tên ông, Soczak với số tù ở trại Auschwutz, cùng với tên của 5 người Ba-Lan khác và một người Pháp. Mọi tù-nhân khổ-sai tại Auschwitz lúc đó đều ở lứa-tuổi từ 18 đến 20.
Lá thư này vừa được may-mắn tìm thấy hồi tháng Tư 2009 bỡi những người thợ có nhiệm-vụ đập một bức tường của một nơi mà bây-giờ là trường-học nhưng hồi Đệ-Nhị Thế-Chiến là một phần của trại giết-người tập-trung. Tới nay đã tìm được 3 người trong danh-sách đó vẫn còn sống.
Ông Karol Czekalski, năm nay 83 tuổi người Ba-lan trong danh-sách đã được chuyển-giao cho viện bảo-tàng Auschwitz Birkenau ở phía Nam Ba-Lan vào tháng Năm, 2009: “Chúng-tôi được huấn-luyện làm sao để xây tường bỡi những người Pháp theo Do-Thái-Giáo chính-thống. Kễ từ mùa Xuân năm 1944 thì vài người thợ tập-sự đã sẳn-sàng làm việc; họ tham-gia vào nhóm ‘Luftchutzbunkerbau’ có nhiệm-vụ xây những hầm chống không-tập. Chúng-tôi làm nhiếu công-việc khác nhau: phun xi-măn, lót gạch…Sau cùng chúng-tôi được chỉ-định xây ngôi biệt-thự này. Mất hết 8 hoặc 15 ngày gì đó. Tôi nhớ lờ-mờ vài những khuôn mặt nhưng chắc-chắn có một người Pháp trong số này”. Người này là ông Albert Veissid, năm nay đã 84 tuổi và đang sống ở Allauch, thuộc Đông-Nam nước Pháp.
Ông Czekalski nói với AFP sau khi cái chai được tìm thấy: “Tôi không nhớ ai đã đưa ra sáng-kiến ghi các chi-tiết trong bức thư…Ai dó đã tìm ra cái chai. Tôi đã dấu nó vào trong tường...Thiệt khó tin. Tôi vẫn hình-dung ra trại này, từ đầu đến cuối. Ngay lúc tôi đang nói chuyện với ông đây, tôi có-thể hính-dung những cảnh-tượng đó trước mắt...”
“Cái chai này là chuyện khó-hiễu, thiệt tôi không ngờ...”, lời ông Albert Veissid, một cựu nhân-viên làm việc ở hội-chợ. Ông bị chính-quyền Pháp hợp-tác với Đức bắt năm 1943 và đày sang Ba-Lan vào năm 1944. Ông nói: “Tôi không biết tại-sao lại có tên tôi trong đó nhưng mà tôi nhớ là có gặp 6 người Ba-Lan lúc xây một biệt-thự tại trại tập-trung. Sự-thật là tôi có giúp họ: Có một kho thực-phẩm trên lầu, họ thường ăn-cắp những món như mức vỏ cam (marmalade) và tôi giúp họ dấu nó ở tầng dưới. Có-lẽ họ để tên tôi trong chai đó để cảm-ơn tôi”.
Ngay sau khi cái chai được phát-hiện thì một bà Thụy-Điển ở Uppsala (phía Bắc Stockholm) là bà Irene Jankowiak nhận ra người viết thư này là ông Bronnislaw Jankowiak có số tù 121213, cha của bà: “Tôi giựt mình khi nghe vài người bà con ở Ba-Lan báo-tin việc cái chai đó được phát-giác . Tôi nhận ra ngay nét chữ của cha tôi. Chúng-tôi so-sánh nó với những lá thư cũ và nhật-ký mà cha tôi viết năm 1945. Chắc-chắn một trăm-phần-trăm, đây là chữ cũa cha tôi”.
Ông Bronislaw Jankowiak là người Công-Giáo Ba-Lan, sinh năm 1926 tại Poznan và bị đưa tới trại tập-trung năm 1943, ông trốn qua Thụy-Điển năm 1945, làm nghề đánh-máy và kế-toán tại Aatvidaberg (phía Nam Thụy-Điển) và mất năm 1997.
Bà Margareta, chị của bà Irene nói: “Chuyện tù-đày làm ông đau-khổ khôn-nguôi và ông muốn lãng-quên. Chúng-tôi có xin ông viết lại, ra làm chứng...nhưng ông không muốn".
Phát-Xít Đức đã tàn-sát trên một triệu người hầu hết là người Âu-Châu theo Do-Thái-Giáo, một cách có hệ-thống tại trại Auschwitz-Birkenau, thành-phố mà họ chiếm-đóng, thuộc miền Nam Ba-Lan trong những năm 1940 tới 1945.

Trong số đó có hàng chục ngàn người Ba-Lan không theo Do-Thái-Giáo, tù-binh Nga-Sô, dân du-mục và những người chống Phát-Xít khắp Âu-Châu. Trại này được giải-thoát ngày 27 tháng Giêng năm 1945, ba tháng sau khi Phát-Xít Đức thua Đồng-Minh.
Trại tập-trung ô-nhục này là một phần trong kế-hoạch tàn-sát chống người Âu-Châu theo Do-Thái-Giáo của nhà độc-tài Đức-Quốc, Adolf Hitler. Sáu triệu người đã chết trong tay Phát-Xít thời Đệ-Nhị Thế-Chiến.